Qadir tüniniñ qasieti

Ahmetjan qajı Kerimbek,

Şımkent qalası ökil imam orınbasarı,

Äl-Farabi audanı boyınşa bas imamı

QADİR TÜNİNİÑ QASIETİ

Asa Meyirimdi, erekşe Raqımdı Allanıñ atımen!

Barlıq maqtau külli älemderdiñ Rabbısı Allağa tän!

Qadir tüni — arab tilinen audarğanda «läylätul-qadir», yağni «qasietti tün» degen mağınanı bildiredi. Sonımen qatar, Islam ğwlamaları bwl tünniñ tağı birneşe mağınasınan habardar etken. Ibn Käsir «Qadir» söziniñ üş mağınası bar ekenin keltiredi.

Birinşiden, «Qadir» sözi «ükim tüni» mağınasın beredi. Qwran Kärimde: «Ol keşte barlıq hikmetti ister ayırıladı», — dep bwyırılğan. Osığan baylanıstı Allanıñ tağdırdı ükim etetin tüni ekendigin tüsinemiz. Bwl jerdegi «tağdır» wğımı, äuelgi tağdırdıñ paş etilui. Ibn Käsir osı ayattı dälelge ala otırıp, Qadir tüni «Ükim tüni» mağınasın beredi degenge keltiredi. Islamnıñ tağı bir körnekti ğalımı Qatada: «Bwl tünde kelesi jıl isteriniñ tağdırı jazıladı», – deydi.

Bwl tünniñ tağı bir mağınasına «abıroy, bedel» wğımın jatqızadı. YAğni, qadir tüniniñ salmağı mıñ aydan da qayırlı bolğandıqtan, wlıq jäne asa qadirli häm asa joğarı därejege ie boladı. Sebebi Qwranda: «Qadir tüni mıñ aydan da qayırlı», — dep bayandaladı.

Ğalımdar, «Qadir» sözi «sığılısu» mağınasın da beredi dep topşılağan. Qwranda: «Perişteler jäne Jäbiräyil (ğ.s.) osı tüni Rabbılarıñnıñ rwqsatımen barlıq is üşin tüsedi», — dep bayandalğandıqtan, ğalımdar «qadir» sözi «tarılu» mağınasın da bildiredi dep te joramaldağan.

Bwl tünniñ naqtılığın söz etsek, süyikti Payğambarımız (s.ğ.s.):«Qadir tünin Ramazannıñ soñğı on küniniñ işinen izdeñder»,- dep nwsqağandıqtan, naqtı qay uaqıt ekeni beymälim. Ol jayında ğalımdar arasında köptegen pikirler aytıladı, degenmen, olardıñ barlığı Qadir tüniniñ Ramazan ayınıñ soñğı on tünderiniñ birinde ekendigine birauızdan kelisken.

Änas ibn Mälik (r.a.):«Ramazan kelgende, Allanıñ Elşisi (s.ğ.s.) bılay dep ayttı:«Rasında, senderge bwl ay keldi! Onda mıñ aydan da qayırlı bir tün bar. Sonda kim ol tüni beyqamdıq tanıtsa, onıñ barlıq igiliginen qwr qaladı. Al, onıñ barlıq igiliginen tek nağız maqwrım adam ğana ayırılıp qaladı!»- degen.

Ğalımdar «Mwsılmandar Ramazan ayınıñ soñğı on tünderiniñ barlığın qwlşılıqta ötkizuleri üşin bwl tündi jasırıp qoyğan» degen közqarasqa süyenedi.

Islam ğwlamaları qasietti Qadir tüninde Allağa jaqındatatın amaldardı tizimdep keltiredi: Allanıñ rizaşılığı üşin ğibadat jasau; Qwran Kärimdi oqu, tıñdau, tüsinuge ınta qoyu, Payğambarımızğa (s.a.s.) salauat aytıp, onıñ şapağatınan ümittenu, uağız-nasihat tıñdap, swhbattar qwru, täube etip, keşirim tileu, Allanı eske alumen jürekke tınıştıq wyalatuğa barınşa kirisu kerek. Rabbımızdan bükil mwsılmandardıñ künälarınıñ keşiriluin tileuimiz, osı qwlşılıqtardıñ barlığı Allanıñ qalauımen sauapqa keneltetin äreketter bolmaq.

«Kim Qadir tünin Allanıñ sauabına iman keltirgen jäne ümit etken küyde namaz oqıp ötkizse, onıñ aldıñğı künäları keşiriledi» deydi, Rasulallah (s.a.s.). Ayşa (r.a.) Payğambarımızdan (s.a.s.): «Ua, Allanıñ elşisi, eger men Qadir tüniniñ bastalğanın bilsem, ne aytuım kerek?» dep swrağanda, «Ua, Alla, rasında, Sen – Keşirimdisiñ, keşirudi jaqsı köresiñ. Meni keşire gör!», – dep ayt», – dep üyretedi.

Payğambarımız (s.a.u.) birde sahabalarğa Israyıl äuletinen bir kisiniñ mıñ ay boyı at üstinde Alla üşin jihad etkenin aytadı. Sonda sahabalar:«- Bizdiñ ğibadatımız ol kisiniñ janında tükke twrmas»- dep mwñayısıp qaladı. Osı kezde , Jäbireyil tüsip: «- Mwhammed, ümbetiñ sen aytqan adamğa tañ qalısıp otır. Biraq, Alla tağala olarğa bwdan da qayırlısın berdi», – dep, «Qadir» süresin oqıp beredi.

Mekkede tüsken bes ayattan twratın «Qadir» süresinde, bwl tünniñ mıñ aydan da artıq mübärak ekendigi jäne sol tüni perişteler Haq tağalanıñ rwqsatımen onıñ belgilengen ärbir isi üşin tüsetini, sonday-aq, tañ bozarıp atqanğa deyin sol tün beybitşilik nwrın şaşqan tün bolatındığı aytıladı. Periştelerdiñ köp bolatını hadiste de kezdesedi: «Bwl tüni jerge tüsetin periştelerdiñ sanı jer betindegi mayda tastardan da köp boladı». Perişteler mwsılman ümmetin aralap, qanday ğibadat jasağandarın, tañ namazına deyingi dwğa-tilekterin tıñdap, amal däpterlerine mol sauap jazıp twradı.

Mıñ ayımız şamamen alğanda seksen üş jıl bolsa, bir tünde jasağan qwlşılığıñız seksen üş jıl boyına jasağan qwlşılığıñızben teñ bolmaq. YAğni, mwsılmandar qwlşılıqpen ötkizip, dwğa etse, jauınnıñ tamşılarınıñ moldığınday sauapqa ie bolmaq. Payğambarımız (s.a.u) bir hadisinde: «Kimde-kim şınayı senip, tek qana Allah razılığı üşin Qadir tüninde twrıp, sol tünde qwlşılıq jasap bağalay bilse, ötken künäları keşiriledi» deydi. (Bwhari)

Bwl tünde Payğambarımızdıñ (s.a.u) mına dwğasın köp qaytalap aytu da öte qajet. «Allahumma innäkä 'afuun tahibbul-'afua fa'fu 'anni», «Allahım! Sözsiz, sen keşirimdisiñ. Keşirgendi jaqsı köresiñ. Endeşe, meni keşir». Qadir tüni tünimen qwlşılıq jasay almaytındarğa eñ bolmasa tarauih namazınan keyin birşama uaqıtın dwğağa arnauı kerektigi de aytıladı. Öytkeni bwl tüni jasalatın dwğalardıñ qabıl bolatınına degen nıq senim bar.

Eñ keremeti osı tündi mıñ aydan artıq etken Qwrannıñ, sol tüni tüse bastauında jatır. Ibn `Abbas (r.a.) bılay degen: «Alla Tağala Qadir tüni Qwrandı tolığımen jäne birden «saqtaulı taqtadan» (läuhul-mahfuz) «bäytul-izzağa» (Wlılıq üyi) dep atalatın, köktiñ astıñğı qabatındağı orınğa tüsirdi. Ol jwldızdar batatın jerde ornalasqan edi. Al bwdan keyin Alla Qwrandı Öziniñ Payğambarına (s.a.s. )Jäbiräyil (ğ.s.) perişte arqılı bölek-bölek (türli jağdaylarğa baylanıstı)  jiırma üş jıl boyı tüsirdi».

         Mwsılmannıñ mindeti – aldımen Qwran oqudı üyrenip, odan keyin mağınası men täpsirin meñgerip sol bilgenderimen amal etu. Odan keyin osı aqiqattardı özgelerge jetkizip, olardıñ da tura jolğa tüsulerine küş-qayratın jwmsauı qajet. Ärine, bwl tünderi ärbir mwsılman Qadir tüni jasağan qwlşılıqtarı üşin uäde etilgen wlı sıyın aladı.

Qadir tüni adamzat balasınıñ keleşegi üşin asa qadirli häm mañızdı. Haq Tağala adam balasına şaytannıñ arbauına tez könetin näpsini berik sınap, öziniñ asa meyirimdiligimen bwl tığırıqtan sıtılıp şığatın dañğıl joldı meñzegen.  Ol dañğıl jol – qasietti Qadir tüni täubege kelip, ıqılastı türde keşirim swrap, jan-tänimen Haqqa jalbarınıp, bolaşağına zor ümit artıp, Täñiriniñ jwmağına jeteleytin raqım jolı bolmaq.

Redakciya jaylı

Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasınıñ Şımkent qalası boyınşa ökildigi, Şımkent ortalıq "Halifa Al-Nahaian Aqmeshiti" meşiti. Meken jayı: QR Şımkent qalası, Temirlan tas jolı, n/z Tel: 8(7252)45-33-38

Redakciyanıñ barlıq jazbasın köru →

Kommentarii: